Ulga dla klasy średniej co oznacza dla pracujących?

Ulga dla klasy średniej miała wpływ na wysokość zobowiązań podatkowych dla osób pracujących uzyskujących dochody w określonym zakresie. Przede wszystkim dotyczyła podatników osiągających konkretne przychody roczne i była związana z ulgami wprowadzonymi w ramach Polskiego Ładu, jednak jej obowiązywanie zostało szybko zakończone. Warto zrozumieć, co dokładnie oznaczała dla osób pracujących oraz jakie skutki przyniosło jej zlikwidowanie.

Co to jest ulga dla klasy średniej?

Ulga dla klasy średniej stanowiła odliczenie kwoty ustalanej indywidualnie od podstawy opodatkowania, nie od podatku. Obejmowała osoby osiągające przychody roczne od 68 412 zł do 133 692 zł brutto, co miesięcznie odpowiadało przychodom w granicach 5701–11 141 zł brutto. Była to forma preferencji podatkowej skierowana głównie do pracowników etatowych oraz przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej.

Ulga była stosowana automatycznie przy obliczaniu zaliczek na PIT, chyba że podatnik dobrowolnie z niej zrezygnował. Jej głównym zadaniem było wsparcie finansowe osób zaliczających się do szeroko rozumianej klasy średniej, której progi dochodowe pokrywały się z wartościami przewidzianymi dla ulgi.

Dla kogo była przeznaczona ulga?

Ulga dla klasy średniej miała zastosowanie przede wszystkim do pracowników zatrudnionych na umowie o pracę oraz przedsiębiorców osiągających dochody z działalności gospodarczej na zasadach ogólnych według skali podatkowej. O jej przyznaniu decydowały progi dochodowe — mieściły się one w przedziale 68 412–133 692 zł brutto rocznie lub 5701–11 141 zł brutto miesięcznie. Gdy dochody przekroczyły miesięcznie 12 800 zł brutto, prawo do ulgi nie przysługiwało.

W przypadku przedsiębiorców ulga dla klasy średniej była liczona od przychodu pomniejszonego o koszty jego uzyskania, przy czym składki ZUS nie były uwzględniane. Kwota odliczenia była obliczana indywidualnie i stanowiła preferencję podatkową dostosowaną do sytuacji osoby pracującej.

Jak działała ulga dla klasy średniej?

Zasada działania ulgi polegała na obniżaniu podstawy opodatkowania już na etapie wypłaty wynagrodzeń, czyli podczas naliczania zaliczki na PIT przez pracodawcę lub samodzielnie przez przedsiębiorcę. Płatnik zmniejszał podstawę opodatkowania o ustaloną indywidualnie kwotę, na przykład 1121,94 zł dla określonego poziomu wynagrodzenia. Nie było przy tym możliwości odliczenia 7,75% składki zdrowotnej, jak miało to miejsce wcześniej.

Odliczenie związane z ulgą było stosowane wyłącznie przy zaliczkach miesięcznych na podatek dochodowy i nie pojawiało się już w rozliczeniu rocznym PIT. Możliwe było złożenie oświadczenia o rezygnacji z ulgi u płatnika, co automatycznie wykluczało jej stosowanie przy wypłatach wynagrodzeń.

Likwidacja ulgi dla klasy średniej i zmiany dla pracujących

Ulga dla klasy średniej została zniesiona z mocą od 1 stycznia 2022 roku. Decyzja o likwidacji wynikała ze zmiany przepisów i została wprowadzona ustawą z 9 czerwca 2022 roku w ramach tzw. Polskiego Ładu 2.0. Oznaczało to, że ulga obowiązywała praktycznie wyłącznie przez okres kilku miesięcy w 2022 roku.

W miejsce ulgi dla klasy średniej pojawiła się rekompensata w postaci obniżonej stawki PIT w pierwszym progu podatkowym do 12%, a dodatkowo dla osób, które mogłyby stracić na nowych zasadach, wdrożono mechanizm hipotetycznego podatku należnego. Zmiany te miały poprawić sytuację osób pracujących w ramach klasy średniej, aby nie były stratne efektem likwidacji ulgi.

Znaczenie dla pracujących i aktualny stan prawny

Z perspektywy osób pracujących, ulga dla klasy średniej w okresie swojego obowiązywania pozwalała na obniżenie podstawy opodatkowania i tym samym zmniejszenie bieżącego obciążenia podatkowego. Rozwiązanie to dotyczyło ogromnej grupy podatników, ponieważ progi ulgi były zbliżone do definicji klasy średniej przyjętej przez OECD.

Obecnie, po likwidacji ulgi, wsparcie dla tej grupy realizowane jest poprzez szersze zmiany w systemie — kwotę wolną od podatku w wysokości 30 000 zł, niższą stawkę PIT oraz rozwiązania osłonowe w przypadku spadku korzystnych warunków w wyniku zmian systemowych. Prawo do wcześniejszej ulgi nie jest już jednak elementem rozliczania dochodów pracujących.