Czy od darowizny trzeba zapłacić podatek?

Czy od darowizny trzeba zapłacić podatek? Najważniejsze jest to, że darowizna może podlegać opodatkowaniu wprost według polskiego prawa podatkowego. Decydują o tym przede wszystkim wartość przekazanego majątku oraz stopień pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym. Poszczególne przepisy wprowadzają różne limity kwot wolnych od podatku i stawki podatkowe dla poszczególnych grup, dlatego warto znać ich szczegóły.

Kiedy darowizna jest wolna od podatku?

Podstawowa zasada mówi, że darowizna nie podlega opodatkowaniu, jeśli jej wartość nie przekracza określonego limitu kwoty wolnej od podatku przypisanego do danej grupy podatkowej.

W 2026 roku limity te wynoszą:

• 36 120 zł dla najbliższej rodziny (Grupa I)
• 27 090 zł dla dalszej rodziny (Grupa II)
• 5 733 zł dla osób niespokrewnionych (Grupa III)

Poniżej tych kwot nie trzeba płacić podatku od darowizny. Dopiero po przekroczeniu odpowiedniego limitu pojawia się obowiązek rozliczenia podatkowego.

Grupy podatkowe – kto do nich należy?

Wyróżnia się trzy grupy podatkowe dla celów podatku od darowizn:

• Grupa I to najbliższa rodzina, czyli małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, teściowie.
• Grupa II obejmuje dalszych krewnych: wujka, ciocię, kuzynów.
• Grupa III to osoby niespokrewnione oraz znajomi.

Przynależność do odpowiedniej grupy ma kluczowe znaczenie dla ustalenia progu kwoty wolnej oraz stawki podatku od darowizny.

Stawki podatku od darowizny i progi podatkowe

Jeśli wartość darowizny przekracza odpowiedni limit zwolnienia dla danej grupy podatkowej, płaci się podatek od nadwyżki ponad tę kwotę. Wysokość podatku zależy od progu podatkowego oraz przynależności do grupy.

Grupa	Stawki podatkowe	Pierwszy próg	Drugi próg
Grupa I	3%, 5%, 7%	do 11 833 zł	do 23 665 zł
Grupa II	7%, 9%, 12%	do 11 833 zł	do 23 665 zł
Grupa III	12%, 16%, 20%	do 11 833 zł	do 23 665 zł

Wysokość podatku rośnie wraz z wartością otrzymanej darowizny, a także zależy od tego, do której grupy podatkowej należy obdarowany.

Jak obliczyć podatek od darowizny?

Aby ustalić, czy występuje obowiązek zapłaty podatku od darowizny, należy najpierw porównać wartość majątku z limitem zwolnienia podatkowego w odpowiedniej grupie. Jeśli suma darowizny przekroczy ten limit, opodatkowaniu podlega różnica – tzw. nadwyżka ponad limit. Wysokość podatku wylicza się na podstawie trzech progów:

• Pierwszy próg – do 11 833 zł (najniższa stawka podatku w grupie)
• Drugi próg – od 11 833 zł do 23 665 zł (wyższa stawka podatku od nadwyżki ponad pierwszy próg)
• Trzeci próg – powyżej 23 665 zł (najwyższa stawka podatku od nadwyżki ponad drugi próg)

W Grupie I podatek wynosi odpowiednio 3%, 5% i 7%. W Grupie II odpowiednio 7%, 9% i 12%, a w Grupie III – 12%, 16% i 20%. Kwoty podatku wylicza się poprzez dodanie z góry ustalonych sum oraz procentu od nadwyżki powyżej każdego progu.

Zmiany w podatku od darowizny od 2026 roku

Od 7 stycznia 2026 r. weszły w życie nowe przepisy, istotne zwłaszcza dla osób otrzymujących darowizny w najbliższej rodzinie. Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie możliwości wydłużenia do 6 miesięcy terminu na zgłoszenie nabycia majątku objętego zwolnieniem od podatku. Procedura ta dotyczy obdarowanych korzystających z wyższych limitów zwolnień podatkowych oraz rozszerza swobodę w składaniu dokumentów związanych z nabyciem darowizny, co zmniejsza ryzyko powstania niezamierzonego obowiązku podatkowego w sytuacji przekroczenia terminu zgłoszenia.

Podsumowanie – kiedy trzeba zapłacić podatek od darowizny?

Obowiązek zapłaty podatku od darowizny powstaje zawsze, gdy przekroczone zostaną limity zwolnienia podatkowego przypisane do danej grupy podatkowej. Wszystko zależy od stopnia pokrewieństwa oraz całkowitej wartości darowizn w ciągu 5 lat od tej samej osoby. Jeśli suma przekroczy odpowiedni próg, należy dokładnie wyliczyć podatek, korzystając z dedykowanych progów i stawek podatkowych przewidzianych dla każdej grupy.

Aby uniknąć problemów z urzędem skarbowym, należy w wyznaczonym terminie zgłosić otrzymanie darowizny oraz szczegółowo przeanalizować, czy przekroczony został limit zwolnienia od podatku. Pozwala to na prawidłowe rozliczenie się z fiskusem, a jednocześnie skorzystanie z przewidzianych ustawowo ulg i zwolnień.

Podsumowując, podatek od darowizny należy zapłacić, jeśli wartość przekazanych środków przekracza limit kwoty wolnej w danej grupie podatkowej – wtedy konieczna jest kalkulacja podatku według stawek przypisanych grupie i zgłoszenie tego faktu do urzędu skarbowego.