Co z PITem osoby zmarłej w trakcie rozliczeń?

Co z PITem osoby zmarłej w trakcie rozliczeń? To zagadnienie budzi wiele wątpliwości, szczególnie wśród spadkobierców nieznających dokładnych procedur podatkowych dotyczących śmierci osoby fizycznej podczas trwania okresu rozliczeniowego. W tym artykule w przejrzysty sposób przedstawiamy, jakie są obowiązki podatkowe rodziny i spadkobierców, kto przygotowuje i rozlicza PIT po zmarłym, jakie prawa mają bliscy oraz na czym polega procedura urzędowa według aktualnych przepisów.

Brak obowiązku składania PIT przez spadkobierców

Najważniejszą informacją jest to, że spadkobiercy nie mają ustawowego obowiązku składania deklaracji PIT za zmarłego podatnika. Ten obowiązek po śmierci podatnika, zgodnie z polskimi przepisami, przejmuje właściwy urząd skarbowy według miejsca zamieszkania zmarłego. Urząd ten, korzystając z dostępnych danych o dochodach i zaliczkach, sporządza rozliczenie PIT i informuje spadkobierców o ustaleniach podatkowych, wysokości podatku należnego lub nadpłaty oraz ewentualnych obowiązkach zapłaty czy możliwości uzyskania zwrotu podatku. Rodzina nie powinna samodzielnie podpisywać ani wysyłać PIT w imieniu zmarłego, gdyż jest to prawnie niedozwolone i pozbawione podstawy prawnej [2][3][7][8].

Proces przygotowania i weryfikacji PIT po zmarłym

W praktyce urząd skarbowy sporządza zeznanie podatkowe zmarłego podatnika na podstawie zgromadzonych danych. Następnie umożliwia spadkobiercom wgląd do projektu tego zeznania, co pozwala na sprawdzenie zastosowanych ulg i odliczeń. Spadkobiercy mogą zgłaszać błędy lub uzupełniać informacje dotyczące odliczeń, z których zmarły faktycznie korzystał. Po tej procedurze urząd wydaje tzw. decyzję podatkową, która określa zarówno rzeczywistą wysokość podatku (do zapłaty lub zwrotu), jak i solidarność odpowiedzialności spadkobierców, przy czym odpowiedzialność ta jest ograniczona do wartości nabytego spadku [2][3][4][7].

Solidarna odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe

Jednym z kluczowych aspektów rozliczeń PIT po śmierci podatnika jest solidarna odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania podatkowe zmarłego. Prawo przewiduje, że spadkobiercy odpowiadają za te zobowiązania tylko do wysokości przejętego spadku. Decyzja podatkowa wydana przez urząd skarbowy jasno wskazuje zakres tej odpowiedzialności. Jeśli w chwili śmierci podatnik miał nadpłatę podatku, zwrot pieniężny realizowany jest na rzecz spadkobierców według ustaleń spadkowych. Natomiast przy niedopłacie podatku solidarna odpowiedzialność spadkobierców gwarantuje, że suma egzekucji nie przekroczy wartości spadku [3][4][7].

Możliwość wspólnego rozliczenia małżonków

W przypadku małżonków szczególne znaczenie ma możliwość wspólnego rozliczenia PIT z małżonkiem zmarłym. Jeśli śmierć nastąpi po zakończeniu danego roku podatkowego, małżonek może złożyć wniosek o wspólne rozliczenie na zasadach określonych w art. 6a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy pamiętać, że nie ma możliwości złożenia wspólnej deklaracji, jeśli śmierć nastąpiła przed zakończeniem roku podatkowego. W przypadku śmierci w trakcie trwania roku podatkowego obowiązek przygotowania i złożenia deklaracji przejmuje urząd skarbowy, a spadkobiercy nie mają uprawnień do jej podpisywania [3][5][6].

Najnowsze interpretacje prawne i aktualne zasady (rok 2025)

Według interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 czerwca 2025 roku potwierdzono, że brak jest obowiązku składania deklaracji PIT-39 przez spadkobiercę, jeśli podatnik zmarł przed terminem składania zeznania (czyli przed 15 lutego danego roku podatkowego). Ta interpretacja utrzymuje tendencję legislacyjną, zgodnie z którą rodzina nie ponosi nowych, dodatkowych obowiązków związanych z rozliczeniem podatku po osobie zmarłej. W całości procedurę przejmuje urząd skarbowy, informując i umożliwiając spadkobiercom weryfikację danych [1].

Terminy, procedury i ograniczenia odpowiedzialności

Od momentu śmierci podatnika liczy się okres zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego – zawieszenie to trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku spadkowego, jednak nie dłużej niż 2 lata. Po wydaniu decyzji podatkowej przez urząd skarbowy i potwierdzeniu przez spadkobierców, ewentualna egzekucja zobowiązań podatkowych ogranicza się zawsze do wartości uzyskanego spadku. Spadkobiercy mają też prawo ubiegać się o zwrot nadpłaty podatku poprzez odpowiedni wniosek złożony do urzędu skarbowego [4][7].

Podsumowanie najważniejszych obowiązków i uprawnień spadkobierców

Podsumowując, rodzina i spadkobiercy zmarłego podatnika nie mają obowiązku samodzielnego składania deklaracji PIT za osobę zmarłą. Cała procedura jest prowadzona przez urząd skarbowy, który przygotowuje odpowiedni projekt rozliczenia, informuje o wysokości podatku do zapłaty lub kwocie nadpłaty oraz określa zakres solidarnej odpowiedzialności spadkobierców. Zarówno samodzielne podpisywanie PIT przez rodzinę, jak i składanie deklaracji PIT-39 w przypadku śmierci przed terminem rozliczenia nie mają podstawy prawnej. Wspólne rozliczenie możliwe jest wyłącznie dla żyjącego małżonka, pod warunkiem śmierci po zakończeniu roku podatkowego. Nacisk kładzie się na pełną przejrzystość i komunikację ze strony urzędu, który umożliwia spadkobiercom kontrolę oraz weryfikację rozliczenia [1][2][3][4][5][6][7][8].

Źródła:

• [1] https://www.inforlex.pl/dok/tresc,FOB0000000000006976142,Obowiazek-zlozenia-deklaracji-PIT-39-przez-spadkobierce-w-przypadku-smierci-podatnika-przed-terminem-skladania-deklaracji-Interpretacja-indywidualna-z-dnia-11-czerwca-2025-r-Dyrektor-Krajowej.html
• [2] https://www.pit.pl/aktualnosci/kto-rozlicza-pit-za-osobe-zmarla-rodzina-czy-urzad-skarbowy-1006714/
• [3] http://www.krzysztof.waw.pl/index.php/pl/Aktualnosci/Smierc-nie-zwalnia-z-obowiazku-rozliczenia-sie-z-fiskusem
• [4] https://www.podatnik.info/publikacje/wniosek-o-zwrot-podatku-po-osobie-zmarlej-co-musisz-wiedziec,5915c3
• [5] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-jak-wyglada-roczne-rozliczenie-ze-zmarlym-malzonkiem
• [6] https://www.pitax.pl/wiedza/aktualnosci/mozliwosc-wspolnego-rozliczenia-ze-zmarlym-malzonkiem/
• [7] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-czy-spadkobiercy-skladaja-pit-za-zmarlego
• [8] http://www.vademecumpodatnika.pl/artykul_narzedziowa,1411,0,23878,rozliczenie-podatku-dochodowego-zmarlego-podatnika.html