Ulga na leki jak to działa w praktyce?

Ulga na leki to ważny element rozliczeń podatkowych umożliwiający osobom niepełnosprawnym oraz ich opiekunom realne obniżenie dochodu do opodatkowania. Jej celem jest wsparcie tych, którzy ponoszą podwyższone, stałe wydatki na zakup leków przypisanych przez lekarzy specjalistów. W praktyce ulga na leki pozwala odliczyć tylko tę część wydatków, która przekracza 100 zł miesięcznie. Poniżej znajdują się najważniejsze informacje dotyczące mechanizmu działania, warunków uzyskania oraz dokumentacji wymaganej do rozliczenia tej ulgi.

Komu przysługuje ulga na leki?

Ulga na leki dotyczy dwóch grup podatników. Pierwszą są osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności. Drugą grupę stanowią osoby, które utrzymują osoby niepełnosprawne. Prawo do odliczenia zachowują tylko podatnicy, których dochód nie przekracza określonego limitu. Dla rozliczenia za rok 2025/2026 jest to 22 546,92 zł, co odpowiada 12-krotności renty socjalnej z grudnia 2025 roku.

Należy podkreślić, że ulga nie przysługuje automatycznie każdemu. Kluczowe jest spełnienie wszystkich kryteriów dochodowych oraz formalnych. Nie ma znaczenia stopień ani przyczyna niepełnosprawności; istotny jest natomiast dokument potwierdzający ten status.

Jak działa mechanizm ulgi na leki?

Podstawą wyliczeń jest suma wydatków na leki przypisane przez lekarza specjalistę. Od tej sumy odejmuje się kwotę 100 zł. Odliczyć można jedynie nadwyżkę, czyli wydatki przekraczające wskazany próg w danym miesiącu. Jeśli suma miesięcznych kosztów nie przekracza 100 zł, podatnik nie ma możliwości zastosowania odliczenia. Ulga obowiązuje wyłącznie za te miesiące, w których przekroczony zostaje ustalony limit.

Nie można sumować wydatków z różnych miesięcy. Każdy miesiąc rozpatrywany jest osobno, co oznacza, że przekroczenie w jednym miesiącu nie ma wpływu na rozliczenie kolejnych okresów. W ujęciu rocznym wszystkie miesięczne wartości nadwyżki dodaje się i jednorazowo rozlicza w deklaracji podatkowej.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Aby skorzystać z ulgi na leki konieczne jest posiadanie udokumentowanego zalecenia lekarza specjalisty, które potwierdza stałą lub czasową konieczność stosowania konkretnych leków. Mogą to być zarówno leki związane bezpośrednio z niepełnosprawnością, jak i inne przepisane przez specjalistę. Kluczowym wymogiem jest uwzględnienie tylko tych produktów, które mają status leków w rozumieniu Prawa farmaceutycznego.

Do rozliczenia wymagane są zarówno dokumenty medyczne (np. recepty, karty pacjenta z zaleceniem terapii), jak i dowody zakupu. Za podstawę uznaje się faktury, na których znajdują się dane kupującego, data nabycia, lista zakupionych leków oraz ich ceny. Wszystkie wydatki muszą być odpowiednio zewidencjonowane i przypisane do właściwej osoby.

Jak rozliczyć ulgę na leki?

Ulga na leki rozliczana jest w ramach ulgi rehabilitacyjnej na formularzu PIT/O dołączanym do deklaracji rocznej PIT podatnika. W praktyce, suma nadwyżek z każdego miesiąca stanowi kwotę odliczenia od dochodu. Katalog leków objętych odliczeniem nie jest zawężony wyłącznie do tych związanych bezpośrednio z powodem niepełnosprawności; liczą się wszystkie produkty zalecone przez specjalistę i kupione na podstawie odpowiedniej dokumentacji.

Brak jest górnego limitu odliczenia w skali roku. Jedynym ograniczeniem pozostaje miesięczny próg 100 zł. Pozostałe wydatki wynikające z niepełnosprawności, takie jak przewóz na zabiegi do wysokości 2280 zł rocznie, odlicza się odrębnie w ramach tego samego załącznika do zeznania rocznego.

Aktualne trendy i możliwe zmiany w uldze

W ostatnim czasie pojawiają się głosy nawołujące do likwidacji progu 100 zł miesięcznie. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji skierowała dezyderat do premiera o zniesienie tego limitu, aby ulga jeszcze lepiej odpowiadała faktycznym wydatkom osób niepełnosprawnych i ich opiekunów. W przypadku wprowadzenia zmian podatnicy mogliby odliczać wszystkie koszty leków na podstawie zaleceń lekarza specjalisty i posiadanych dokumentów.

Na chwilę obecną nowe rozwiązania nie zostały wprowadzone, jednak wprowadzenie zmian w mechanizmie odliczenia jest przedmiotem publicznej debaty. Ewentualna korekta przepisów może poskutkować uproszczeniem procedur i zwiększeniem wsparcia dla najbardziej potrzebujących.

Najważniejsze informacje do zapamiętania

Odliczenie obejmuje wyłącznie nadwyżkę wydatków na leki z zalecenia lekarza specjalisty ponad 100 zł miesięcznie. Prawa do ulgi nie mają osoby przekraczające ustalony limit dochodowy. Warunkiem uzyskania odliczenia jest przedstawienie odpowiednich dowodów wydatków oraz potwierdzenie wskazania lekarskiego. Suma roczna kwot wyliczana jest na podstawie wszystkich miesięcznych nadwyżek. Ulga na leki stanowi element ulgi rehabilitacyjnej i rozliczana jest w deklaracji PIT/O.

Brak sumowania wydatków między miesiącami oraz konieczność rozliczeń na podstawie rzetelnej dokumentacji sprawia, że z ulgi mogą skorzystać tylko osoby spełniające warunki formalne. Proponowane zmiany przepisów mają szansę zmienić dotychczasowe zasady i zwiększyć dostępność wsparcia dla osób niepełnosprawnych oraz ich opiekunów.